Dzisiaj coraz więcej młodych, którym ślubowanie katolickie okazało się rozczarowaniem, próbuje uregulować swą sytuację cywilno-prawną. Młode małżeństwa nie wiedzą jednak, od czego zacząć taki cykl i na czym on polega.
W kościele katolickim nie udziela się separacji, lecz w wyjątkowych sytuacjach możliwe jest przyznanie nieważności małżeństwa lub dyspensa. O dyspensę można się starać, gdy po ślubie nie skonsumowano małżeństwa oraz istnieje istotna przyczyna do jej udzielenia np. żona po weselu oświadczyła, że kocha innego, a za mąż poszła z przymusu, aby dać nazwisko dziecku. by zaś potwierdzić nieważność małżeństwa, musi być jedna z przyczyn uznawanych przez prawo kanoniczne.

1. wady zgody małżeńskiej, niemożliwość do wykonywania ważnych obowiązków małżeńskich z przyczyn psychicznych, umyślne wprowadzenie w błąd
2. przeszkody małżeńskie, przeciwna wiara męża i żony, niemożność płciowa, istniejący już związek, porwanie, pokrewieństwo.
3. braki formy zawarcia małżeństwa, nieprzestrzeganie standardowej procedury przy zawieraniu związku. Przykładem może być sytuacja, jeśli ksiądz nie miała upoważnienia do udzielania ślubu w kościele garnizonowym.

Najczęstszym powodem nieważności małżeństwa jest niemożliwość do wykonywania ważnych obowiązków małżeńskich.. Niezdolny do małżeństwa może być partner lub żonaobarczeni zaburzeniami psychicznymi (zależność od pornografii, oziębłość). Niezdolny do małżeństwa może być też pijak narkoman. Istotna przyczyną, w jakiej mąż może być psychologicznie i osobowościowo niezdolny do małżeństwa jest niedojrzałość emocjonalna. Także ważną przyczyną, dla jakiej małżonkowie starają się o nieważność małżeństwa jest składanie fałszywej przysięgi małżeńskiej.
Procesy małżeńskie rozpatrują Sądy Kościelne, które istnieją przy większej diecezji. Na samym starcie należy udać się do proboszcza w własnej parafii i przygotować skargę powodową (odpowiednik pozwu w Sądzie Cywilnym). Skarga taka ma przedstawiać: okresu znajomości przedślubnej partnerów, ich rodzin, nietypowych sytuacji zaistniałych przed ślubem, po weselu i po zawarciu ślubu. Do wniosku dołaćzyć świadectwo ślubu kościelnego i orzeczenie rozwodowe, jeśli taki jest, należy podać 3 - 4 świadków i dopiąć zaświadczenia chrztu oraz bierzmowania.
Po wysłaniu skargi powodowej mają miejsce przesłuchania małżonków oraz świadków. Każdy jest wysłuchiwany osobno oraz w innym terminie, w obecności Trybunału: Sędziego i Notariusza. Na procesie obecny jest Obrońca Węzła Małżeńskiego i Adwokat Kościelny. Sprawa zakończy się wydaniem wyroku przez Sąd I Instancji. Jeśli zostanie zatwierdzona nieważność małżeństwa, akta skierowane są do Trybunału II Instancji. Oba zgodne stwierdzenia oznaczają, że małżeństwo zostało zawarte niezgodnie z prawem kanonicznym, jakiego bazą prawną jest Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 roku.