Firmy konsultingowe funkcjonują od wielu lat, istnieje zróżnicowany podział pełnionych funkcji doradców uzależniony od posiadanych kwalifikacji, ale wprowadza się również rotację branżową chroniącą przed rutyną.
Nie ma ogólnych reguł takiego podziału. Jest on wynikiem doświadczeń i specyfiki wykonywanych zadań firmy doradczej lub jest ustanawiany przez stowarzyszenia lub związki zawodowe doradców. Na przykład Stowarzyszenie Amerykańskich Firm Konsultacyjnych wyróżnia następujące kwalifikacje i funkcje doradców:

Wiedza specjalistyczna (branżowa) konsultanta jest przydatna do analizowania i rozwiązywania w szybkim czasie typowych problemów branży X lub Y. Ułatwia to nawiązywanie kontaktów, znalezienie wspólnego języka, a nawet wspólnych znajomych. Konsultant zdobywający doświadczenie w różnych branżach i dziedzinach (np. w przemyśle lotniczym, spożywczym, służbie zdrowia czy administracji terenowej), posiada bardziej wykształconą umiejętność dostosowania rodzaju rozwiązania do konkretnej sytuacji, niż ten, kto powiela podobne rozwiązania w jednej branży.
W Wielkiej Brytanii - oprócz Brytyjskiego Instytutu Zarządzania (BIM) - z powodzeniem rozwija się Instytut Usług Zarządzania (Institute of Management Seraces - IMS), skupiający i weryfikujący doradców wszystkich niemal branż życia gospodarczego, administracji, rolnictwa, służby zdrowia itp. Członkostwo w branżowym zespole instytutu uzyskuje się po zdaniu egzaminów teoretycznych z dziedziny: i wykazaniu się praktyką doradczą (bez względu na stopnie naukowe i inne tytuły czy oprogramowanie, ERP).

Stosownie do posiadanych kwalifikacji konsultanci pełnią funkcje, które znajdują swój wyraz w bezpośrednim lub pośrednim kontakcie z klientem oraz w różnym stopniu odpowiedzialności za prace wykonywane samodzielnie lub pod nadzorem wyżej wykwalifikowanych kolegów.
W odróżnieniu od cech uniwersalnych, do cech szczególnych doradców należy:
- wiedza specjalistyczna,
- doświadczenie,
- osobowość.
Dobry i \\\\\\"wzięty\\\\\\" konsultant dysponuje wiedzą i doświadczeniem własnym i współpracowników opartym na dziesiątkach wykonanych zleceń. W przeciwieństwie do etatowych pracowników organizacji klienta, doradca przeznacza cały swój czas na rozwiązanie problemu oraz na poszerzenie wiedzy o sposobach i narzędziach ułatwiających to zadanie,. Ale nie jest doradcą wszystkowiedzącym - podejmującym się samemu rozwiązać każdy problem. Dlatego też stosownie do wiedzy i doświadczeń oraz własnych zamiłowań, następuje podział specjalistyczny, który stworzony jest przez specjalne oprogramowanie.

Konsultanci z praktyką, studiami wyższymi oraz zwykle po zaleconym kursie przygotowawczym otrzymują dyplom. Aby uzyskać zaświadczenie, kandydat powinien być obecny w zorganizowanym szkoleniu, a przynajmniej w samokształceniu kontrolowanym. Instytut zapewnia pakiet materiałów dydaktycznych, modułów na każdy przedmiot, którego nauka na kursach trwa 60 godzin, a zaocznie - 90 godzin.